Sake

Neef, ons familie druk deur

Oct 31 2009 11:45 PM

Lauren Thys in johannesburg

lauren.thys@sake24.com

Die sukses van Pick n Pay, Altron en Pam Golding Eiendomme te midde van die resessie het dalk te doen met die feit dat hulle sterk familiesake is.

Hoewel die uitdagings vir elke onderneming dieselfde is in ’n resessie, is daar ’n merkbare verskil in hoe hulle hierop reageer, sê mnr. André Diederichs, markontwikkelingsbestuurder vir klein, middelslag- en mikro-ondernemings by Ou Mutual. “Dié ondernemings sal langer oorleef, want dit gaan oor welvaartskepping vir die familie en hulle sal dus harder as ander ondernemings baklei om te oorleef.”

Werknemers se lojaliteit speel ook ’n rol. “Volgens ’n studie wat gedoen is oor familiesake in die VSA, Brittanje en Suid-Afrika is die werknemers van dié soort ondernemings meer lojaal tydens ’n resessie,” sê prof. Elmarie Venter van die departement ondernemingsbestuur aan die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in Port Elizabeth.

Die samewerking van nie-familielede is nog vir baie mense ’n hindernis. “Daar bestaan ’n groot gevaar van nepotisme in dié ondernemings en die beperkte opgang wat mense kan maak in baie familiesake skrik heelwat mense af.”

Suksesvolle ondernemings het maniere gekry om dit te oorkom.

“Ons familie bevorder ’n kultuur wat ons ‘familie-heid’ noem, wat behels dat al die werknemers dink en optree asof hulle deel van die Venter-familie is, ongeag wat hul van is. Met ander woorde, hulle moet besluite neem asof hulle die eienaars is,” sê mnr. Robbie Venter, uitvoerende hoof van Altron.

Diederichs sê dit is kardinaal dat familie-ondernemings dink aan hoe werknemers wat nie deel van die familie is nie, die onderneming beskou. “Dit is nie net die familie wat belanghebbendes in die onderneming is nie,” sê hy.

Prof. Venter sê heelwat van die nie-familielede werk vir verskeie geslagte in familiesake – soos dikwels die geval is op plase – en dit dra by tot die wedersydse lojaliteit. “Daar is ’n amperse teësinnigheid om mense af te dank, waar mense by ander ondernemings makliker in ’n resessie afgedank kan word.”

Nog ’n hulpmiddel wat hulle deur ’n resessie dra, is die relatiewe konserwatisme van familie-ondernemings, sê mnr. Venter. “Ons hefboomfinansiering was nie so hoog nie en dit was ’n voordeel in die resessie.” Hy voeg by dat familie-ondernemings langtermynbesluite neem. “Dit bied ’n groter mate van bestendigheid in resessionêre tye.”

Prof. Venter sê die meeste van die 2 miljoen klein ondernemings in Suid-Afrika is in familiebesit.

En nou kan hulle nog meer word: Die afswaai het die ontstaan van familie-ondernemings aangewakker.

“In ’n resessie, wanneer daar meer onsekerheid oor die voortbestaan van werk is, is daar ’n tendens dat familie-ondernemings groei,” sê Diederichs.

; Kry ’n opvolger

“Dit is eintlik die hart van enige ?familiesaak en in Suid-Afrika is dit ’n reuseprobleem, want die meeste families doen nie behoorlike beplanning oor wie die stigter moet opvolg nie,” sê mnr. André Diederichs, markontwikkelingsbestuurder by Ou Mutual.

Volgens hom word slegs sowat 30% van alle familiesake suksesvol van die eerste na die tweede ?generasie oorgedra.

Prof. Elmarie Venter van die departement ondernemingsbestuur aan die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in Port Elizabeth, sê die probleme ontstaan wanneer die ouers nie onafhanklik van die onderneming kan aftree nie.

“Hulle maak nie voorsiening vir aftrede nie en loer dan altyd oor die skouer van die opvolgers.”

; Bestuur die verhoudinge

Die menseverhoudinge ’n probleem wanneer mense van dieselfde genepoel moet saamwerk.

“Broedertwis word ’n groot probleem.

“Mededinging onder kinders is gesond, maar wanneer dit buite beheer raak, werk dit teen die onderneming,” sê Diederichs.

“Veral die onaktiewe lede is ’n groot probleem en ons sien in baie gevalle dat die skoonfamilies telkens inmeng,” sê prof. Venter.

; Kry die regte vaardighede

Nog ’n slaggat waarin heelwat familiesake trap, is die onvermoë om die regte vaardighede op die regte plekke aan te stel.

Ouers stel dikwels ’n onbekwame kind aan sodat die onderneming in die familie se hande kan bly – ’n strategie wat dodelike skade kan aanrig. “ ’n Mens moet baie versigtig wees oor wie jy aanstel. Jy kan nie net iemand by die saak betrek omdat jy jammer voel vir hom nie,” sê me. Ina Paarman, hoof van Ina Paarman Foods.

Diederichs sê ouers moet van die kinders se kleintyd af beplan.

“Daar is soms heelwat entrepreneuriese eienskappe in die eerste geslag, maar hulle kry dit nie reg om dit oor te dra nie.”

Beeld

<< Nuus24 Sake

Tuis | © Nuus24 | Hulp | Terme
Kry meer op jou selfoon by 24.com